X
تبلیغات
تاریخ و ادبیات لرستان - تاريخ لرستان

سال‌ها قبل که خبری از آقای «هواشناسی»  و آن گزارش‌های پراحساسش باشد، گذشتگان ما هواشناسی و گآهشماری خاص خود را داشتند. گاهشماری بومی لرستان از جمله مواردی است که جای کار زیادی دارد. «ششله» به شش روز آخر چله بزرگ و شش روز آغازین چله کوچک گفته می‌شود یعنی از 5 تا 15 بهمن. در این 12 روز زمستان هر چه سرما، برف و باران در چنته دارد رو می کند و بعد از آن است که به اصطلاح لرها 45 می‌شکند و هوا رو به گرم‌تر شدن می‌نهد.

در ادبیات فولکلور لرستان با پایان چله‌ی کوچک و اعلام خبر مرگ همیل و ممیل در آخرین روز آن، که به قصد آوردن هیزم برای مادر پیرشان «دایا»به کوه می‌روند و از فرط سرما می‌میرند. دایا از داغ پسرانش با برداشتن چوب نیم سوز (چؤمت) به قصد آتش زدن دنیا بیرون می‌رود:

همیلم رت ؤ ممیلم رت دل وه کو بکم خش / چؤمتئ وردارم ده عالم بزنم تش

چگونگی وضع آب و هوای همه‌ی سال، به نقطه‌ی فرود آمدن چؤمت (در خشکی یا آب) وابسته است. یعنی اگر این روز بدون بارش باشد خشکسالی و اگر بارندگی وجود داشته باشد سالی پر بارش در پی خواهد بود.

چارچار نیز بنا به روایتی شامل چهار روز آخر چله‌ی بزرگ و چهار روز اول چله‌ی کوچک است.

بله امروز «ششله»   هم رت

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در دوشنبه 16 بهمن1391 و ساعت 0:48 |

مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان لرستان از ثبت فال "چهل سرو" در میراث شفاهی کشور خبر داد.قاسم قربانی عصر چهارشنبه در این رابطه به خبرنگاران گفت اظهار داشت: با موافقت شورای سیاستگذاری ثبت آثار کشور تعداد آثار معنوی ثبت شده لرستان افزایش یافت یه طوریکه این آثار از 11 اثر به 19 اثر ثبت شده افزایش یافت.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در پنجشنبه 5 بهمن1391 و ساعت 17:22 |

حراج چهار اثر مفرغی لرستان در حراجی لندن!

پراکندگی و ازهم گسیختگی نسبی مشهود در امر مطالعه و بررسی مفرغ های لرستان معلول دو عامل است که اولین عامل در این زمینه به حفاری های غیرمجاز برمی گردد که عامل عدم شناخت صحیح از این آثار شده است.

دومین مانع در زمینه مطالعه و بررسی مفرغ های لرستان موضوع پراکندگی آثار در مجموعه های خصوصی و موزه های سراسر جهان است که موجب عدم دسترسی و عدم مطابقت صحیح با یکدیگر شده است.

نمونه این موضوع را می توان در اعلامیه اخیر حراجی کریستی برای فروش 4 اثر مفرغی لرستان که متعلق به هزاره اول پیش از میلاد هستند مشاهده کرد. این حراجی قرار است در 7 دسامبر 2011 مصادف با 16 آذرماه سالجاری این اشیا مفرغی را برای فروش به حراج می‌گذارد. قیمت پایه این آثار باستانی 3 هزار دلار تعیین شده‌است.

خانواده سوئیسی مالک اشیا مفرغی لرستان!

در توضیحات مربوط به تقسیم‌بندی اشیای ایرانی عرضه شده در حراجی کریستی آمده‌است 4 اثر مفرغی که تاریخ تقریبی آن اوایل هزاره اول پیش ازمیلاد تعیین شده، تحت عنوان "صاحب حیوانات" عرضه می‌شود.

این چهاراثر شامل یک جفت هیولا با بال‌هایی به طور نامنظم رشد یافته است و هرکدام گرداگرد یک لبه مدور کوزه‌ای میان‌تهی قرار گرفته‌اند. همچنین مجسمه‌ای از یک بز کوهی دو سر، متعلق به املش با شاخ‌های بزرگ منحنی و نیز مجسمه‌ای از یک مرد ایرانی که کلاهی بر سر و جامه‌ای بلند تا روی پاهایش پایین آمده دربر دارد و دسته شمشیری را نیز که در کمر دارد نگاه داشته‌است.

این اثر از جنس مفرغ و از نظر رده‌بندی آثار در ردیف آثار و هنرهای باستانی و متعلق به هزاره اول پیش ازمیلاد از استان لرستان و کشور ایران، جای گرفته است که مالک کنونی آن خانواده‌ای در سوییس هستند.

همچنین در این اطلاعیه قید شده است که این آثار همگی تا پیش از سال 1974 به کشور ایالات متحده آمریکا برده شده‌اند.

مطلب کامل در : http://www.loor.ir/News.asp?nid=6056&ln=fa

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در چهارشنبه 17 خرداد1391 و ساعت 11:25 |

مهر: روزهای تعطیلات نوروزی خرم‌آباد و قلعه تاریخی این شهر شاهد اتفاق ناخوشایندی بود که در پی آن فضای سبز حریم این بنای تاریخی که در زمان قاجار به عمارت گلستان شهرت داشته، تخریب شد. اما آنچه که در لوای آزادسازی حریم این بنای تاریخی رخ داده است برای هیچ شهروند خرم‌آبادی که سالها با درختان کهن حریم قلعه باستانی فلک الافلاک زندگی کرده و با نوای چشمه جاری در این محوطه خاطرات زیادی دارد خوشایند نبود

در اتفاقی عجیب به بهانه ایجاد کمپ و پارکینگ برای اسکان مسافران نوروزی در حریم آزادشده فلک الافلاک در محدوده دانشگاه لرستان، چشمه ورودی به این محوطه و درختان و حوض وسط محوطه دانشگاه تخریب شده است. با تخریب فضای سبز موجود در این محل که قدمتی تاریخی دارد و چیدمان آن به دوره قاجار بر‌می‌گردد یکی از زیبایی حریم این بنای تاریخی به یغما رفته است.

فضای کنونی که پیش از این در اختیار دانشگاه لرستان بوده است در گذشته به عمارت گلستان شهرت داشته و در زمان قاجار به عنوان یک مکان تفریحی از آن استفاده می‌شده است. اینکه به راحتی این چیدمان زیبا و رویایی تخریب شود و جای خود را چادرهای مسافرتی و پارکینگ بدهد نکته‌ای است که چندان کارشناسی به نظر نمی‌رسد .چیدمان چشمه گلستان، حوض زیبای وسط محوطه، درختان بلند قامت کهن سال، بیدهای مجنون و گل‌های پیچک فضایی رویایی در حریم قلعه فلک‌الافلاک ساخته بود که حال این فضای رویایی با تعدادی چادر و فضایی برای پارکینگ معاوضه شده است.

به هر حال بعد از آن همه هیاهو برای آزاد سازی قلعه آن فضای دل انگیز گلستان را تنها باید در خاطرات جستجو کرد.

فضای سبز حریم فلک الافلاک پیش از تخریب

تخریب فضای سبز حریم قلعه فلک الافلاک

 

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در دوشنبه 7 فروردین1391 و ساعت 12:42 |
 مجيد احمدي هنرمند و خواننده نامي لرستاني درگذشت

متاسفانه خبردار شديم مجيد احمدي  خواننده و خالق آثاري چون «شؤ عيد» و «ايل شادي» دارفاني را وداع گفته است. مجيد احمدي چند سالي است در شمال كشور سكونت دارد.

 

به گزارش نشريه اينترنتي لور؛ مجيد احمدي در بين مردم لرستان به ويژه خرم آبادي ها محبوبيت خاصي را داشت و به «مجيد» معروف بود. نشريه اينترنتي لور اين ضايعه غم انگيز را به خانواده محترم آن مرحوم، جامعه هنري لرستان و عموم مردم هنر دوست لر تسليت مي گويد.


+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در سه شنبه 23 اسفند1390 و ساعت 14:5 |

مدتي است زحمت كشان ميراث فرهنگي كشور در حال مرمت پل شكسته خرم آباد يا به قول لري «طاق پيل اشكسه» هستند، حقير اطلاعاتي از چند و چون مرمت آثار باستاني ندارم ولي قاعدتاً بايد مرمت به گونه اي باشد كه اثر پس از بازسازي تغيير ماهيت نداده و يا به زبان ساده چيز ديگري از آب درنيايد اما گويا پل شكسته چيز ديگري از آب درآمده است و به جاي مرمت بازسازي شده است، به هر حال از پنج طاق پل مذكور سه طاق بازسازي شده و دو طاق ديگر در حال بازسازي است، شايد بهتر باشد كه مردم ما عادت كنند كه اين پل را با شمايل جديد ببينند.

پل شاپوري در حال مرمت

 

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در دوشنبه 26 دی1390 و ساعت 9:5 |
 

اين عكس اتفاقاً در حين وبگردي به چشمم خورد و تازه كننده ي خاطرات فراواني برايم بود. اين عكس را با گوشي تلفن همراهم گرفتم شايد تازگي اين عكس بخاطر اين بود كه كسي از اين زاويه تا آن تاريخ از طاق پيل دردمند و كمرشكسته عكس نگرفته بود البته اين پل الان بخاطر بازسازي كلا سيماي جديدي گرفته است.

طاق پيل

 

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در یکشنبه 1 آبان1390 و ساعت 9:5 |

قدمت چهار هزار ساله مفرغ هاي لرستان، تاريخ فرهنگ، و تمدن غرب ايران را در حوزه جغرافيايي وسيعي گردآوري نموده و تصويري غني از اعتقادات آن دوره را در قالب اشيا گوناگون مطرح نموده است.مهرداد زرين جويي،‌كارشناس ارشد زبانهاي باستاني و مسئول بخش زبان شناسي در كتيبه ميراث فرهنگي لرستان اظهار داشت: قدمت مفرغ لرستان به هزاره سوم تا هزاره اول ميلادي مربوط مي شود و بنابر نظر محققان نمادهاي گوناگون مفرغ لرستان پيش درآمد مهاجرت آريايي هاست.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در سه شنبه 22 شهریور1390 و ساعت 8:31 |
جواد مفرد كهلان؛(نشریه اینترنتی لور)

نظری به نام و نشان خدایان کاسی (اسلاف لران)

کاشو (کاسی) و کاشیتو (کاسیتو) ایزد و الهه قبیله ای کاسیان ایزدان شراب به شمار می رفتند. قصر شیرین به نام الهه کاسیتو بیت ماتی (خانه شراب) نامیده می شد. نامهای ماد، لُر و کاسی جملگی به معنی شراب و دُرد شراب هستند. قصر شیرین در واقع قصر شراوین یعنی شهر الهه شراب معنی می داده است.

در هندوستان ما) شراب) نام دیگر الهه وارونی است. لذا کاسی و کاسیتو همانند وارونا و وارونی ایزدان آسمان نیز بوده اند.
شیمالی الهه قلل کوهستان و گامزن بر قلل برفی بود. کلمهً شمال (سرزمین سرما) از نام وی اخذ شده است. نام دیگر وی شیبارو (رونده بر شیب و بلندی) است. شوکامون (با شکوه درخشان) یا شومو (منسوب به شمع) خدای آتش زیر زمینی و حامی سلاله شاهی بوده است. سمبلهای وی یک شمع و شیر درنده بوده است. نام دیگر وی ایمیریا (ایزد دانای مرگ و میر خاندان شاهی) بوده است. در نزد هندوان و پارسیان  وی یمه یا ییمه (یعنی همزاد،جم، جمشید) نام داشت. همانکه تخت جمشید به نام وی خوانده شده است


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در دوشنبه 24 مرداد1390 و ساعت 11:1 |

شهرام شرفی / نشریه لور

«برجعلی» قصه‌ای ناهمتا از روزگاران دیرین

ما نمی‌توانیم قضاوتی قطعی در خصوص شخصیت شناسی ارزشی "برجعلی" داشته باشیم. می‌توانیم با "برجعلی" که برایمان روایت شده، موافق یا مخالف باشیم. اما این نکته بارز و مورد اجماع هست که "برجعلی" شخصی زیرک بوده است. یعنی او توانایی محاسبه گرایی برای نیل به اهداف فردی خویش را داشته است. زیرکی به مهارت اطلاق می‌شود. این مهارت فارغ از منفی یا مثبت بودن هست.

سرگذشتی معروف میان مردم

"برجعلی" از اهالی طایفه‌ی چگنی بوده است. او همواره در میان اهالی لرستان و علی‌الخصوص در میان مردمان خرم‌آباد شهره بوده و هست. او ده‌ها سال قبل و مصادف با دوران آغازین نوسازی رضاخانی فوت نموده است. در طول زمان، حکایت‌هایی متنوع و متضاد از شخصیت روانی "برجعلی" ذکر شده است. برخی او را آدم بدی و برخی دیگر آدم زیرکی معرفی نموده‌اند. چون در جامعه‌ی سنتی ایران نوشتن و ثبت خاطره جایگاهی نداشته و اکثر مردم باسواد نبوده‌اند "برجعلی" به اسطوره‌های روایتی عامیانه با روایت‌هایی متعدد مواجهه شده است. او را زیرک و یا بد روایت نموده‌اند. ما از نظر شخصیت شناسی با «"برجعلی" دوگانه» روبرو هستیم.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در پنجشنبه 1 اردیبهشت1390 و ساعت 10:3 |

خوانين لرستان اواخر قاجار و اوايل سلسله پهلوي جلوي دوربين حكومتي

 

و عجب وسيلهاي بود اين دوربين لامذهب، انگار نه انگار اينان همان خوانين سركشي هستند كه از آتش سرب و باروت هراسي نداشتند و خواب از سر پهلوي ربوده بودند، اما در اينجا كوچكترين اثري از آن جلال و جبروت خاني در سيمايشان هويدا نيست و مثل بچه مدرسهايها با نظم و ترتيب و ظاهري مظلومانه جلوي دوربين حكومت روي نيمكت نشستهاند!!  عجيب آنكه كساني كه زور تفنگ و سرنيزه سرشان را در برابر زور حكومت‌ها خم نميكرد جلوي لنز دوربين كوچك اينگونه تسليم شده و خبردار و دست به سينه نشستهاند! البته شايد اين تابو هنوز در ديار ما شكسته نشده است و اين قانون كم آوردن در جلوي دوربين كماكان صدق ميكند و ما جلوي دوربين مثل اجدادمان سربه‌راه مي‌شويم! من فكر مي‌كنم اين خوانين در آن زمان همان حسي را داشتهاند كه هم‌شهريان‌مان اين روزها هنگام قرار گرفتن در نوك مگسك دوربين و ميكروفن آقاي X از صداوسيما دارند......

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در شنبه 6 فروردین1390 و ساعت 23:51 |

كاوش‌هاي باستان‌شناسي در غار «يافته» لرستان به منظور شناسايي بقاياي انسان‌هاي فرهنگ اوريناسي در ايران با همكاري دانشگاه ليژ‌ بلژيك و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور آغاز مي‌شود.
فرهنگ اوريناسي مربوط به شکارچيان اوليه است كه در دوران پارينه سنگي جديد از 40 هزار تا 18 هزار سال پيش مي‌زيسته‌اند. اين انسان‌ها، اولين انسان‌هايي هستند كه ابزار‌سازي پيشرفته و تيغه‌سازي را شروع می‌كنند. تا‌كنون در مناطق خاورميانه، افغانستان و اروپا شواهدی از سكونت اين انسان‌ها به دست آمده است.
«فريدون بيگلري» كارشناس باستان‌شناسي و سرپرست ايراني هيات مشترك در مورد كاوش‌ در غار يافته گفت:« با توجه به اين‌كه پيش از اين و در كاوش‌هاي گروه آمريكايي دانشگاه ييل كه به سرپرستي دكتر فرانك هول در اين غار انجام شد ، آثاري از سكونت انسان‌هاي اوريناسي (پارينه سنگي جديد) به دست آمد، قصد داريم تا با ادامه مطالعات اطلاعات خود را از بقاياي باستان شناختي اين غار و فرهنگ اوريناسي بيشتر كنيم.»


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در یکشنبه 31 مرداد1389 و ساعت 13:7 |

مدير پايگاه پل‌هاي تاريخي لرستان از ثبت چهار پل تاريخي اين استان در فهرست ميراث جهاني سازمان يونسکو خبر داد.

"محمدجعفر مصطفي‌نژادي" در گفت و گو با ایرنا افزود: پرونده اطلاعات و ويژگي‌هاي پل‌هاي تاريخي لرستان به عنوان پل‌هاي باستاني و باشکوه در سطح جهان، براي ثبت جهاني تهيه و ارسال مي‌شود. وي اظهار داشت: اين آثار باعظمت و باشکوه به لحاظ ماندگاري، حفاظت، ساماندهي، نوع برخوردهاي کارشناسي، مرمت، مداخله اضطراري و باز زنده سازي علمي، شرايط لازم را براي ثبت در فهرست ميراث جهاني دارند.

او با اشاره به اينکه کار تهيه و تکميل پل‌هاي تاريخي لرستان براي ارسال به يونسکو در حال انجام است گفت: ثبت جهاني آثار تاريخي موجب بهره‌مندي اثر از راهکارها، مرمت‌هاي علمي، تحقيقات، تبليغات و ساماندهي مناسب جهاني و گردشگري خواهد شد.

وي اظهار داشت: در اين راستا، در جريان سفر دوم هيات دولت به لرستان موضوع ارسال پرونده پل‌هاي تاريخي به يونسکو با هدف ثبت جهاني اين آثار به تصويب رسيد.

او گفت: در اين زمينه سه ميليارد ريال اعتبار براي اجراي طرح اختصاص يافت که از اين مبلغ دو ميليارد ريال براي عمليات حفاظت‌هاي اضطراري، اجراي عمليات ليزر اسکن، نقشه برداري و فتوگرامتري چهار پل تاريخي لرستان هزينه شد.

وي افزود: پس از اجراي اين طرح‌ها، عمليات ميداني پل‌هاي کشکان، کلهر، پل دختر و پل زال نيز اجرا شده است.

او اظهار داشت: داده‌هاي دريافتي اين طرحها در حال پردازش است که پس از مراحل پاياني کار، جهت تشکيل پرونده به ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري لرستان تحويل خواهد شد.
مدير پايگاه پل‌هاي لرستان افزود: در صورت تامين اعتبار مورد نياز ساير پل‌هاي تاريخي لرستان نيز ليزر اسکن خواهند شد و مدارک ثبت جهاني آنها تکميل مي‌شود.

 

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در پنجشنبه 19 آذر1388 و ساعت 19:29 |
حسین حسن‌زاده‌رهدار:

از طرف مرکز فرهنگی لُرهای عراق که بيشتر به نام "سنتر هاو بهشيی لور" است به کُردستان عراق دعوت شده بوديم. که مي‌توان ترجمه نام اين مرکز فرهنگي را "کانون همبهري لُر" ناميد.

                          گزارشی از سفر به کردستان عراق

ماهی تُنگ در اندیشه‌ی دریا دل‌تَنگ       ما نهنگیم و به یک برکه‌ی کوچک دل‌خوش

    از طرف مرکز فرهنگی لُرهای عراق که بيشتر به نام " سنتر هاو بهشيی لور "است به کُردستان عراق دعوت شده بوديم .که مي‌توان ترجمه نام اين مرکز فرهنگي را " کانون همبهري لُر " ناميد. "هاو"  بزبان کُردي سوراني همان " همه" و" بهشيي " يعني" بخش " و "بهر" است. اين کانون نوبنياد از طرف لُرهاي عراق در پايتخت فرهنگي کُردستان عراق يعني شهر سليمانيه مراسم افتتاحيه ای داشت. رياست آن را جناب آقاي سرلشکر "جبار ياور" وزير لُرتبار وزارت نيروي حکومت فدرال کُردستان به عهده دارد و معاونت آن به دست کاک سیروان جلال است که یکی از لُرهای بسیار فعال و فرهنگ دوست است که تکیه کلامش "دل مو سی لُرسو هی ایزنه زار" است " لازم به توضيح است که از جمعيت دوميليونی لُر عراق، هشت وزير در اقليم کُردستان به وزارت رسيده اند. 

ادامه مطلب را نشریه فرهنگی-اجتماعی لور بخوانید.

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در جمعه 17 مهر1388 و ساعت 16:33 |

آقای حسن افشاری- پژوهشگر تاریخ نقاشی ایران- که به پیشنهاد نگارنده برای مطالعات میدانی پیرامون نگاره‌های پیش‌تاریخی غار دوشه به دره رود کشکان در شمال شرقی کوهدشت لرستان سفر کرده بود، با اخباری غم‌انگیز و دردآور و حیرت‌انگیز از سفر بازگشت. بنا به اخبار و عکس‌های ایشان، تمامی بیش از یکصد نگاره باستانی غار دوشه تخریب شده و نابود گشته‌اند.

چنین غارهایی در سراسر جهان دیده می‌شوند و برای نمونه می‌توان از غارهای لاسکو (وب‌سایت رسمی غار لاسکو) و موسیه در فرانسه و غار آلتامیرا در اسپانیا (وب‌سایت رسمی غار آلتامیرا) یاد کرد. اگر این غارها با برنامه‌ریزی سنجیدهٔ متولیان آنها تبدیل به یکی از مهمترین و مشهورترین مقصدهای توریسم فرهنگی در جهان شده‌اند، غارهای باستانی ایران که صدها هزار سال سکونتگاه نیاکان مردمان این سرزمین بوده است؛ تبدیل به مزبله‌هایی ویران و فراموش‌شده گشته‌اند.

بیشترین پراکندگی غارهای استقراری در ایران در استان لرستان و در دامنه‌ها و دره‌های مشرف به رودهای خرم‌آباد، سیمره و کشکان دیده می‌شود. غارهایی همچون: دوشه، همیان، پاسنگر، کنجی، قمری و میرملاس. آثار و نگاره‌های این غارها ده‌ها سال است که توجه باستان‌شناسان و انسان‌شناسان را به خود جلب کرده و تاکنون گزارش‌های فراوانی پیرامون آنها منتشر شده است. گزارش‌هایی که بسیار به ندرت به زبان فارسی ترجمه شده و در ایران منتشر شده‌اند.

در این میان، غار دوشه یکی از نمونه‌های ممتاز و کم‌نظیر از نظر تعداد و تنوع نگاره‌های باستانی بود و بیشتر نقاشی‌های آن به دورهٔ میان‌سنگی (مزولیت/ زارزی) تا عصر آهن تعلق داشت. یعنی فاصله‌ای زمانی میان ۱۵.۰۰۰ سال تا ۳.۰۰۰ سال پیش.

اکنون نگاره‌های غار دوشه- که تاریخ‌نمای مصوری از زندگی پیشینیان و باورها و آرزوهای آنان بودند- برای همیشه از بین رفتند و به سرنوشت غم‌انگیز بسیاری از دیگر یادمان‌های باستانی ایران پیوستند. به سرنوشت کتیبه فارسی باستان جزیره خارک، سنگ‌افراشته‌های ایلان داغی در مشکین شهر، چارتاقی نیاسر، کتیبه آرامی داریوش بزرگ در نقش رستم، نگارکندهای کفترلی، نیایشگاه بی‌بی در کوهستان‌های شرق نراق، و بسیاری نمونه‌های دیگر.

نگارنده اطلاع ندارد که مسئولان محلی تا چه اندازه از این رویداد آگاهی دارند و یا در آن دخیل بوده‌اند؛ اما امیدوار و منتظر است تا اخباری را از سوی آنان نیز بشنود و احیاناً به سکوت یا توجیه روی نیاورند.

رضا مرادی غیاث آبادی (وبلاگ پژوهش‌های ایرانی)

همچنین بنگرید به مصاحبه خانم لیدا پرچمی، بخش فارسی رادیو بین‌المللی فرانسه: تخریب نگاره‌های دوران غارنشینی

 

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در دوشنبه 23 شهریور1388 و ساعت 0:21 |

به گفته‌ي مدير پايگاه پل‌هاي تاريخي لرستان، پس از پايان عمليات مرمتي، پل صفوي خرم‌آباد به‌شكل پياده‌رو تغيير كاربري مي‌يابد.

علي‌جعفر مصطفي‌نژادي در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ميراث فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، بيان كرد: برنامه‌هاي مرمتي سال 1387 پل صفوي خرم‌آباد به پايان رسيده‌اند. اين پل مسيري سواره دارد، ولي در برنامه‌هاي بلند‌مدت پايگاه قرار است، به‌صورت پياده‌رو تغيير كاربري دهد.

وي با اشاره به اين‌كه اين پل 120 متر طول، 10 متر ارتفاع و سطح گذر حدود 8 متري دارد، گفت: اقدامات مرمتي مربوط به سال 1387 شامل مرمت، استحكام‌بخشي، حفاظت، مقاوم‌سازي ملات و مصالح پل در ناحيه‌ي شرقي بود. در اين ناحيه، قسمت‌هاي تخريب‌شده مانند ديواره‌ي جنوب شرقي و آخرين پايه بازسازي شدند.

او اظهار كرد: متأسفانه اين پل با وجود آن‌كه در مركز خرم‌آباد قرار گرفته است، تاكنون به‌شكل جدي از نظر مرمتي ارزيابي نشده و حتا به محلي براي تجمع معتادان تبديل شده بود؛ اما در سال‌هاي اخير، پايگاه پل‌هاي تاريخي لرستان همراه سازمان ميراث فرهنگي استان، اقدامات مرمتي خوبي را براي حفاظت از اين بنا انجام داده‌اند.

مدير پايگاه پل‌هاي تاريخي لرستان ادامه داد: در اين راستا خوب است، شهرداري خرم‌آباد و دستگاه‌هاي ذي‌ربط در ارتباط با نظارت بر اين بناي شهري، دقت و جديت بيش‌تري به كار برند تا پس از اقدامات حفاظتي و مرمتي، دوباره به مكاني براي تجمع معتادان بدل نشود.

مصطفي‌نژادي هم‌چنين افزود: سال آينده، اقدامات مرمتي در آب‌شكن‌ها، بستر و پايه‌هاي پل صفوي خرم‌آباد از محل اعتبارات استاني انجام مي‌شوند.

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در پنجشنبه 4 تیر1388 و ساعت 11:26 |

مهدی ویس کرمی: ترانه تا ابد جاويد دايه دايه حماسه اي نه فقط قبيله اي و قومي بلكه حماسه اي ايراني است كه از خليج هميشه فارس تا خزر كمتر ايراني ي وجود دارد كه با اين ترانه آشنا نباشد. پر واضح است كه بخشي از آشنايي ايرانيان به دوران جنگ تحميلي و رشادتهاي لران در اين جنگ مربوط مي گردد. البته اين ترانه، ترانه اي بس كهنتر است و تاريخچه ي آن به سال 1295 خورشيدي باز مي گردد.

مردمان لر در طول تاريخ در برابر هجوم بيگانگان به مرزهاي سرزمينشان همواره در ايستادگي و پايمردي زبانزد بوده اند، چه دلاوريهاي آريوبرزن در برابر اسكندر و يونانيان ، و يا ايستادگي ديگران در برابر تازيان، مغولان، تيموريان، افاغنه و .....

در سالهاي 1295 تا 1297 خورشيدي آنگاه كه ايران به اشغال متفقين در مي آيد، روسها كه متحدان انگلستان در اين نبرد بودند بخشهاي وسيعي از باختر ايران تا خرم آباد و بروجرد و پشتكوه را به اشغال در مي آورند. در خبر است در آن سالها يكي از افسران روسي درشهر بروجرد قصد حتك حرمت يك زن لر را دارد كه جمعي از مردان لر و ديگر رهگذران به دفاع در برابر افسران روسي برمي خيزند و مانع بردن اين زن مي شوند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در سه شنبه 4 فروردین1388 و ساعت 23:18 |

به نقل از:وبلاگ چگنی ها

کسانی که اهل مطالعه و مداقه در آثار باستانی و تاریخی لرستان هستند، می‌دانند بعد از مفرغ جهانی لرستان پل‌های باستانی و تاریخی این دیار نیز مشهورند. سال گذشته مسئولان میراث فرهنگی این استان بدون توجه به وضعیت نامناسب و ساخت و سازهای بی‌رویه در حریم این پل‌ها، خبر از تهیه‌ی پرونده‌ای برای ثبت جهانی این پل‌ها خبر دادند!! البته این آثار به صورت بالقوه شرایط ثبت جهانی را دارا هستند لیکن نه با حال و روز کنونی‌شان!

پل شاپوری خرم‌آباد، پل کاکارها (کاکارضا) الشتر، پل کشکان در بخش چگنی، پل کلهر در بخش معمولان، پل کُر و دِت در پلدختر. در بین این پل‌ها، پل کشکان را که در منطقه‌ی چگنی قرار گرفته است بررسی می‌کنیم.

این پل در 50 کیلومتری جاده‌ی خرم‌آباد به اندیمشک در بخش چگنی قرار دارد. این پل بر روی رودخانه‌ی خروشان کشکان ساخته شده است. طول پل حدود 300 متر می‌باشد و هم‌اکنون دوازده دهنه از آن باقی مانده است. مصالح به کار رفته در بنای این اثر شگرف سنگ و ملاط ساروج می‌باشد. شکل ظاهری آن شبیه پل شکسته‌ی (طاق‌پیل اشکسه) خرم‌آباد است که خبر از سبک معماری دوره‌ی ساسانیان می‌دهد.

البته کتیبه‌ای به خط کوفی در این منطقه پیدا شده است که خبر از تجدیدبنای این پل در زمان بدر ابن حسنویه در سال 398 هـ.ق می‌دهد. سنگ‌های این پل را ظاهراً از کوهی به نام «مپل» حجاری نموده و از فاصله‌ی 15 کیلومتری بدین محل حمل نموده‌اند.

ژاک دومرگان فرانسوی نیز از این محل دیدن نموده است و در کتاب جغرافیای غرب ایران آنرا توصیف نموده است. «شاخه‌ی رود کشکان که از دشت الیشتر سرازیر می‌گردد، قبل از ورود اعراب در بخش آفتاب[برآفتاؤ] توسط پلی قطع می‌گردیده است اما این بنا بر اثر آبادی‌ها به خاطر امر حفاظت در عقب‌نشینی  سپاه ایران خراب شده است و هر چه که باشد امروز جز یک پایه و جرز و چند توده‌ی بی‌شکل و قواره از آن باقی نیست» (جغرافیای غرب ایران، ص 213، به نقل از ایزدپناه)

بر خلاف نوشته‌های دومرگان، همانگونه که گفته شد از پل دوازده پایه و دهنه‌ باقی مانده است که چندان هم بی‌شکل و بدقواره نیست؛ البته شاید دومرگان آن را با پل‌های فرانسه مقایسه کرده باشد!!

--------------------------------

با استفاده از :

ايزدپناه حميد، آثار باستانی و تاریخی لرستان، جلد2، تهران، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، 1376

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در یکشنبه 11 اسفند1387 و ساعت 16:32 |

میرجلال‌الدین کزازی باباطاهر عریان را حلقه‌ی اتصال مردم باختر ایران دانست و با اشاره به پژوهش‌های صورت گرفته درباره‌ی تبار باباطاهر با توجه به نشانه‌های موجود، باباطاهر را لک‌زبان و از تبار لر دانست.

به گزارش نشریه‌ی اینترنتی لور دکتر میرجلال‌الدین کزازی در همایش منطقه‌ای آسیب‌شناسی شعر لکی مردم باختر ایران را مردمانی اصیل و «نژاده» خواند. وی سرزمین‌های باختری را «هندوستان» ایران دانست چرا که این سرزمین‌ها گنجینه‌ای از فرهنگ‌ها، گویش‌ها و آداب رسوم رنگارنگ هستند. وی شهرهای بزرگ و زندگی ماشینی امروز را تهی از تاریخ فرهنگ اصیل ایرانی دانست، و اظهار داشت که ایران ناب و اصیل را باید در لُرستان، کردستان، بلوچستان، گیلان و ... جست. و در این خصوص الشتر و لرستان را یادآور روزهای کهن فرهنگ ایران‌زمین دانست.

دکتر کزازی زبان‌هایی بومی ایران را «نیای» زبان پارسی امروز دانست و اظهار داشت که برای شناخت هر چه بهتر زبان فارسی به عنوان نواده‌ایی از زبان‌های قومی ایران، باید ابتدا زبان‌هایی مانند لکی،لری،کردی، گیلکی و.... را به درستی شناخت. چرا که اگر کسی بخواهد نواده‌ای را بشناسد باید ابتدا به سراغ پدران و نیاکان آن برود. ایشان ستیز بین «نواده» و «نیا» را ناروا دانستند و اضافه کردند که مفرغینه‌های لرستان و سفالینه‌های هرسین نشان از تاریخ و تمدن چند هزار ساله‌ی این سرزمین‌ دارد.

استاد کزازی از گویشوران زبان‌های لکی، لری، کردی و ... خواست که تا جایی که ممکن است به زبان خود سخن بگویند و هنگام سخن گفتن به زبان بومی‌شان، واژگان اصیل و ناب گویش‌های خود را به کار ببرند و تا حد امکان از کاربرد واژگان غیربومی -حتی واژگان فارسی- بپرهیزند؛ و جایی که ناگزیر به استفاده از واژگان بیگانه هستند این واژگان را در دستگاه آوایی زبان خود بومی‌سازی نمایند. دکتر کزازی مرگ واژگان بومی را سوگی سترگ و غمناک‌تر از مرگ خویشان و عزیزان دانست چراکه مرگ عزیزی تنها خانواده‌ای را عزادار می‌کند ولی مرگ واژه‌ایی ملتی را به سوگ خواهد ‌نشاند چرا که برای این واژگان هرگز جایگزینی نخواهد بود.

ادامه مطلب را در لور بخوانیدhttp://www.loor.ir/News.asp?nid=865&ln=fa

 

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در شنبه 23 آذر1387 و ساعت 17:44 |

به نقل از نشریه لور   

  نام اصلی اش ابراهیم و از اعاظم و بزرگان اهل حق است که در خدمت شاه خوشین بوده و به همراه باباطاهر از یاران و اصحاب خاصه ی شاه خوشین لرستانی به شمار می رود. عموم مردم لرستان به ویژه نواحی شمالی استان (سلسله و دلفان) اعتقاد فراوانی به بابابزرگ دارند و یکی از سوگندان رایج در این نواحی « وَه باؤا بزرگ» می باشد. آرامگاه بابابزرگ در منطقه ی سرکشتی دلفان زیارتگاه مردم اهل دل غرب کشور است و هر ساله زوار زیادی به قصد زیارت مزارش رهسپار دیار دلفان می گردند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در جمعه 15 آذر1387 و ساعت 18:30 |

ابراهیم خدایی (در لور بخوانید)

«داروسازی لرستان» را به «اکسیر» تغییر دادند و کوشیدند نام تجاری شیشه لرستان (لرکروک) را دگرگون کنند، ماکارونی «سی لُر» را با نام بی معنا و مسخره سی لَر می خوانند و از این همه بی مغزی و قباحت و خودباختگی خویش شرمنده هم نمی شوند.

 http://www.loor.ir/News.asp?nid=701&ln=fa

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در دوشنبه 27 آبان1387 و ساعت 13:26 |

به نقل از : لور

معاصر با پا به عرصه ی وجود نهادن شاه خوشین در خیل مریدان وی زنانی شاعر و هنرمند نیز حضور داشته اند. در ادامه به معرفی چندتن از این بانوان بزرگوار که اکثراً اهل لرستان بوده اند می پردازیم:

جلاله خانم لرستانی (قرن پنجم هجری)

جلاله خانم مادر شاه خوشن لرستانی است. که در بخش پیشین مقاله ذکر مختصری از وی به میان آمد. ماماجلاله در دره ی باؤاس [= باباعباس] خرم آباد مدفون است و بقایای آرمگاه وی نیز موجود است.

جلاله خانم فرزند میرزا امان الله از زنان صالحه و مشهور اهل حق و مادر شاه خوشین لرستانی است .بنا به نامه ی سرانجام وی در سال 387 هجری در لرستان متولد و در نیمه ی قرن پنجم هجری متوفی شده است. آرامگاه او در دره باؤاس در ده کیلومتری جنوب غربی خرم آباد است. (صفی زاده صدیق، دانشنامه نام آوران یارسان،تهران، هیرمند، 1376،ص 63)

دوبیتی های زیادی نیز در کتاب دوره ی شاه خوشین به نقل از ماماجلاله ی لرستانی آمده است:

نه بره ی شایی، نه بره ی شایی

او رو نیشته بیم نه بره ی شایی

میردان و ژنان مشین وه شایی

پری شاه خوشین مدان گوایی

یعنی: آن روز در بارگاه شاهی نشسته بودم، مردان و زنان به بارگاه شاه خوشین می آمدند و برای او گواهی می دادند



ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در سه شنبه 9 مهر1387 و ساعت 15:30 |

هنگام بررسی نامجای «خرم آباد» به شهرها، روستاها و دهات مختلفی با نام «خرم آباد» برمی خوریم گرچه «خرم آباد» ( مرکز استان لرستان) از همه شناخته شده تر است و عموماً مراد از واژه ی «خرم آباد» همان «خرم آباد» لرستان است، ولی مکان های دیگری نیز با نام «خرم آباد» وجود دارد.

نگارنده پیش تر تنها با نام «خرم آباد» در استان مازندران برخورد نموده بودم و سال گذشته نیز به وبلاگی با نام «روستای خرم آباد» برخوردم که گویا خرم آباد ایشان روستایی از توابع استان مرکزی بود. اما چندی پیش هنگامی که برای جستجوی واژه ای به فرهنگ دهخدا مراجعه نموده بودم اتفاقاً با قطاری از نامجاهای «خرم آباد» در نقاط مختلف ایران برخورد نمودم که به نظر جالب می آمد، در ادامه این نامجاها آمده است.  *

 لازم به ذکر است که واژه ی «خرم آباد» لرستان فارسی شده ی واژه ی لری «خورموه» است، و در بین بومیان لرستان و خرم آباد واژه ی «خرم آباد» کاربرد چندانی ندارد.

 

1- خرم آباد: شهرستان خرم آباد یا منطقه لرستان، یکی از شهرستان های مهم استان ششم کشور ...

2- خرم آباد: نام یکی از دهستان های شهرستان تنکابن و نام مرکز دهستان است...

3- خرم آباد: ده کوچکی است از بخش حومه شهرستان نائین...

4- خرم آباد: دهی است از بخش حومه شهرستان یزد...

5- خرم آباد: دهی است از بخش ابرقوی شهرستان یزد...

6- خرم آباد: ده کوچکی است از دهستان گرکن بخش فلاورجان شهرستان اصفهان...

7- خرم آباد: ده مخروبه ای است از بخش سمیرم بالای شهرستان شهرضا، اصفهان...

8- خرم آباد: ده کوچکی است از دهستان کوهبنان بخش راور شهرستان کرمان...

9- خرم آباد: ده کوچکی است از دهستان سیرج بخش شهداد شهرستان کرمان...

10- خرم آباد: ده کوچکیست از دهستان سیریز بخش زرند شهرستان کرمان...

11- خرم آباد: ده کوچکی است از دهستان حومه باختری رفسنجان...

12- خرم آباد: ده کوچکی است از دهستان کچرستاق بخش مرکزی شهرستان نوشهر...

13- خرم آباد: دهی است از دهستان کاریزنو بالاجام بخش تربت جام شهرستان مشهد...

14- خرم آباد: دهی است از دهستان چناران بخش حومه شهرستان مشهد...

15- خرم آباد: دهی است از دهستان کاریزنو بالاجام بخش تربت جام شهرستان مشهد...

16- خرم آباد: دهی است از دهستان مرکزی بخش قاین شهرستان بیرجند...

17- خرم آباد: دهی است ازدهستان بالاخواف بخش خواف شهرستان تربت حیدریه...

18- خرم آباد: دهی است از دهستان مایوان بخش حومه شهرستان قوچان...

19- خرم آباد: دهی است از دهستان نقاب بخش جغتای شهرستان سبزوار...

20- خرم آباد:دهی است از دهستان رقه بخش بشرویه شهرستان فردوس...

21- خرم آباد: دهی است از دهستان ماروسک بخش سرولایت شهرستان نیشابور...

22- خرم آباد: دهی است از دهستان کنارشهر بخش بردسکن شهرستان کاشمر...

23- خرم آباد: دهی است کوچک از دهستان کربال بخش زرقان شهرستان شیراز...

24- خرم آباد: دهی است از دهستان خسروآباد شهرستان بیجار...

25- خرم آباد: دهی است جزء دهستان رزقچای بخش نوبران شهرستان ساوه...

26- خرم آباد:  نام قریه ای است از قرای ری ؛ (به نقل از : معجم البلدان)

27- خرم آباد بهار: دهی از دهستان تبادکان بخش حومه شهرستان مشهد...

28- خرم آباد دینه سر: دهی است از دهستان فریم بخش دودانگه شهرستان ساری...

29- خرم آباد: نام رودیست که از قریه باباکمال وارد نهاوند میشود و تا قریه طایمه جریان دارد...

30- خرم آباد: شهری بوده است در خوزستان که شاپور ذوالاکتاف آنرا بنا کرد؛ (به نقل از شاهنامه)
زبهر اسیران یکی شهر کرد
جـهان را از آن بوم پربهر کرد
کـــجا خرم آباد بد نام شـهر
از آن بـوم خـرم کرا بود بهر

*همه ی موارد به استثنای موارد 30 و 26 از کتاب «فرهنگ جغرافیایی ایران» نقل مضمون شده است

 

+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در چهارشنبه 20 شهریور1387 و ساعت 14:33 |

      به نقل از نشریه لور

      در ادامه ی روند معرفی شعرا، بزرگان و ادبای لرستانی بر آن شدیم به معرفی چهره هایی از لرستان که در شکل دهی و گسترش آیین «یارسان» اصلی ترین نقش را بر عهده داشته اند بپردازیم. اصلی ترین منابع برای این سلسله مقالات کتب ارزنده ی «دکتر صدیق صفی زاده بورکه ئی» و همچنین نوشته های استاد ارجمند حمید ایزدپناه است. منابع دیگری نیز در باب آیین «یارسان» توسط بزرگان این مکتب نگاشته شده است، اما به دلیل اینکه بیشتر به آداب مذهبی و آیینی یارسان پرداخته اند، از آنها صرفنظر نموده ایم چراکه همان گونه که گفته آمد در این مقال تنها غرض معرفی بزرگان لرستانی این آیین و تا حدودی بررسی جنبه های فرهنگی این آیین از قبیل موسیقی، گاهشماری و ... است.

           یارسان آیینی کاملاً است ایرانی، که می تواند به عنوان گنجینه ای غنی و بکر از دانش های مردمشناسی، ادبیات، موسیقی و عرفان محلی ساکنان غرب ایران مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.در این مقالات قصد نداریم در ارتباط با یارسان به مباحثی تکراری و کلیشه ای چون حلول، تناسخ، اصول و عقاید، حقانیت یا عدم حقانیت و مباحثی از این دست بپردازیم چرا که بنا به شرع مقدس اسلام اعتقاد به حلول و تناسخ باطل و مردود است. امروزه برخلاف تبلیغات موجود اکثر پیروان یارسان (علی الخصوص یارسان لرستان) از عقاید غالی و تندروانه مبرا هستند، و اکثراً خود را مسلمان، شیعه و اهل قرآن می دانند همچنین واجبات و محرمات دین اسلام را مراعات می نمایند و از روی عشق و ارادت و در حد اعتدال به مولی الموحدین عشق می ورزند.

متن کامل در لور

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدی ویس‌کرمی در سه شنبه 1 مرداد1387 و ساعت 1:35 |