مقاله برگزیده همایش ادبیات بومی لرستان 87
به نقل از نشریه لور
تعریف و چگونگی شکل گیری اسطوره
«اسطوره» را معرب واژه ی «هیستوریا» historaبه معنای داستان، آگاهی و نیز جستجو، دانسته اند. همچنین در زبان های اروپایی می توان واژگان story و mytus را که هر دو به معنای داستان هستند از بقایای این مفهوم دانست.
در فهم عامه و برخی فرهنگ ها، اسطوره معنی «آنچه خیالی و غیر واقعی است و جنبه ی محض افسانه ای محض دارد» یافته است؛ اما اسطوره را باید داستان و سرگذشتی مینوی (آسمانی،روحانی و ماوراءطبیعی) دانست که معمولاً اصل آن معلوم نیست وشرح عمل، عقیده، نهاد یا پدیده ای طبیعی است که به صورت فراسویی دست کم بخشی از آن از سنت ها و روایت ها گرفته شده و با آیین ها و عقاید دینی پیوندی ناگسستنی دارد. (آموزگار،1381 )
هر اسطوره را چهار بخش است: باورها، آیین ها، مکان های مقدس و پیروان. اسطوره اصطلاحی است کلی و در برگیرنده ی باورهای مقدس انسان در مرحله ی خاصی از تطورات اجتماعی که در عصر جوامع به اصطلاح ابتدائی شکل می گیرد و باورداشت مقدس همگان می گردد. (بهار، 1381)
حوادثی که در اسطوره نقل می گردد همچون داستان واقعی تلقی می گردد زیرا به واقعیت ها برگشته داده می شود و همیشه منطقی را دنبال می کند. اسطوره گاهی به ظاهر حوادث تاریخی را دنبال می کند اما آنچه در این روایت ها مهم است صحت تاریخی آنها نیست بلکه مفهومی است که شرح این داستان ها برای معتقدان آنها دربر دارد. (همان، ص 4 )
حضور اسطوره در فرهنگ لرستان
بیان اسطوره
از دیرباز در لرستان مرسوم بوده است که بزرگان و به ویژه معمرین هنگام خداحافظی و وداع با عزیزانشان جمله دعایی « کِرّ داؤِد وِه دؤرت» را عنوان می کردند.
در لرستان جملات دیگری نیز از این دست وجود دارد؛ یکی دیگر از سوگندان رایج در بین قُدما (بویژه مناطق تحت نفوذ عقاید اهل حق) «یا دیر وَخت داؤِد» Ya děr vakht e dowed می باشد. و همچنین «یا دیون داؤد» Ya divon e dowe «یا صؤ صالؤ»Ya Sô Salô . همچنین مراسم عروسی نیز در لرستان «داؤَد Dowad » گفته می شود.
شؤ گریتم شل و شکت / ده محال خوم غریوم ... سرمه یخ کرده تژگا / ورئ تا تژگام بلیز با / وا باد دامون بازی ... دردیام سخت و سنگینن / آز رته نئ ده پایام .... ده بُن انویا مردم نشسه روسمئ دل تنگ / ورئ تا رخش دربیایه ده کمین نابراری