آیت الله العظمی حاج آقا روح الله کمالوند حقیقتاً از چهرهای مطرح و نام آور یکصد سال اخیر خرم آباد، لرستان و ایران بوده است. ایشان به سال 1319 قمری در خرم آباد دیده به دنیا گشود. پدر ایشان مرحوم حاج آقا رضا کمالوند از بزرگان  منطقه کمالوند خرم آباد بودند.

ایشان تا 17 سالگی در خرم آباد در محضر آیت الله ابوتراب جزایری تحصیل علم نمودند. سپس به بروجرد مهاجرت کردند و در محضر آیت الله بروجردی به کسب دانش پرداختند که ماحصل این استادی و شاگردی شکل گیری روابط عمیق و دوستانه بین این دو چهره مطرح لرستان بود. ایشان سپس همراه آیت الله بروجردی به قم مهاجرت کرده و در محضر آیات عظام قم کسب دانش نمودند.

ارتباطات گسترده آیت الله کمالوند با امام خمینی به هنگامی برمی گردد که هر دو بزرگوار در محضر آیت الله حائری در حوزه اراک و قم همدرس بودند و سپس در قم نیز ارتباط خانوادگی و همسایگی بین امام و آیت الله کمالوند مشاهده می گردد.

مرحوم آیت الله کمالوند به عنوان نماینده ی روحانیون شخصاً به دربار شاه رفته و مخالفت روحانیون را در برابر انقلاب سفید حضوراً به شاه اعلام می کند اما شاه عنوان می کند که «اگر آسمان زمین بیاید من باید این برنامه را اجرا کنم زیرا اگر من این برنامه را اجرا نکنم، من از بین می روم و کسانی روی کار می آیند که این کار را می کنند»!!!

و آنگاه شاه به انتقاد از روحانیت در ایران می پردازد و عنوان می کند که «علمای یاران باید از علمای اهل تسنن درس بگیرند که در نماز شاه کشورشان را دعا می کنند».

اما آیت الله کمالوند،  محمدرضا پهلوی را اینگونه پاسخ می دهد:«آنها مأمور رسمی دولت هستند و مثل استانداران و فرمانداران شما دعا کردنشان از روی وظیفه و تشریفات اداریست اما علمای شیعه در تاریخ هزار ساله ی خود هیچگاه مأمور حکومتها نبوده  و نخواهند بود...........»

آیت الله کمالوند بالاخره پس از عمری مجاهدت و مبارزه در 17 اردیبهشت 43 در منزلشان در میدان منیریه تهران رحلت نمودند. پیکر پاک ایشان با حضور امام خمینی و مردم قدرشناس لرستان و خرم آباد در مراسمی کم نظیر با حضور پنجاه هزار نفر تشیع و در صحن حضرت معصومه (س) به خاک سپرده شد.

حوزه ی کمالیه خرم آباد با تلاش ایشان و آیت الله بروجردی در خرم آباد تأسیس و به نام ایشان به «کمالیه» نامور گردید که محل رشد و بالندگی اساتید ومجتهدان گرانقدری بوده است بزرگانی چون: آیت الله سید حسن طاهری خرم آبادی، مرحوم آیت الله سید محمدصالح طاهری خرم آبادی، آیت الله شیخ عباسعلی صادقی، دکتر شیخ حمید عیدی، حجه الاسلام شیخ مهدی قاضی و .....

بدیهی است که معرفی سیمای روشن آیت الله کمالوند در تاریخ معاصر ایران مستلزم تحقیقات و پژوهشهایی کامل و جامعتر است.